“Uyuşturucu madde genellikle tıp dalında kullanılan bir kavram olmakla beraber, hukuki bir kavram niteliğini de taşımaktadır. Tıp, uyuşturucu maddeyi fizyolojik veya ruhsal bir rahatsızlığın tedavisinde kullanılan herhangi bir madde olarak kabul edebileceği halde, uyuşturucu maddenin zararlı bir biçimde veya tedavide belirlenen dozun dışında veya gelişigüzel biçimde keyif verici olarak kullanılması halinde kavram, uyuşturucu madde sorunu içerisinde mütalaa edilmelidir. Bu takdirde sözcük olarak hukuksal bir niteliğe bürünür.”1 Saydıklarımızla sınırlı olmamakla birlikte afyon, morfin, eroin, kokain, extacy uyuşturucu ve uyarıcı maddelerden sadece bir kaçıdır.
Uyuşturucu madde ile yakalanmak, Türk Ceza Kanunu (“TCK”) madde 191’de “Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak” başlığı altında düzenlenmiştir. Uyuşturucu ile yakalanan kişinin fiilinin bu maddedeki suçu oluşturabilmesi için uyuşturucu maddenin kullanmak amacıyla bulundurulması gereklidir. Uyuşturucu madde ile yakalanan kişinin bu maddeyi satmak amacıyla üzerinde bulundurduğu anlaşılırsa bu maddedeki suç oluşmayacak TCK madde 188/3’teki suç oluşacaktır.
TCK m. 191’de kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişinin iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacağı belirtilmiştir. Ancak bu fiilerin okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında doğrudan kamu davası açılmaz, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır.
Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre Cumhuriyet Savcısının kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulur. (Bkz. uyuşturucu madde dosyasında denetimli serbestlik ile ilgili yazımız…)
Şüpheli, erteleme süresi zarfında, kendisine yüklenen yükümlülüklere veya tedaviye uygun davranır, tekrar uyuşturucu kullanmaz, satın almaz ve bulundurmazsa hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
Ancak şüphelinin, erteleme süresi zarfında;
- Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,
- Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,
halinde hakkında kamu davası açılır.
Ayrıca uyuşturucu dosyasında erteleme kararı ile ilgili yazımızı okumak için, lütfen tıklayınız.
1Günal, H.Y., “Uyuşturucu madde suçları”. Ankara, 1976, Kazancı Yayınları, s.7
İlgili diğer yazılarımız için bakınız:
Uyuşturucu madde dosyasında denetimli serbestlik
Uyuşturucu madde dosyasında denetimli serbestliğin hastane prosedürü
Uyuşturucu madde dosyasında erteleme kararı
Uyuşturucu madde kullanma ve bulundurma suçunun tekrarlanması
Hukuk Desteği