Daha önceki bir yazımızda Türk Ceza Kanunu (“TCK”) madde 191 gereğince, uyuşturucu dosyasında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararını incelemiştik. (Bkz. İlgili yazımız…) Bu yazımızda ise verilen erteleme kararına itirazın mümkün olup olmadığını inceleyeceğiz.
TCK madde 191: “… Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171’inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır…”
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (“CMK”) cumhuriyet savcısının kararlarına itiraz edilebilmesine dair hükümler bulunmaktadır. Bunların en başında savcı tarafından verilen takipsizlik/kovuşturmaya yer olmadığı dair karara karşı itiraz edilebilmesi gelmektedir. Fakat CMK ve TCK’da kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı itiraz edilebileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Nitekim TCK madde 191’in kaleme alınışında, verilen karara itiraz hakkı tanınmadığı görülmektedir. Daha soruşturma aşamasında, suçlu olup olmadığı henüz kesin değilken, şüpheli hakkında erteleme ve denetimli serbestlik kararı verilmesi, itiraz hakkı dahi tanınmadan bir kimseye tedbir uygulanmasına neden olabilecektir. Uygulamada savcı, şüpheli açısından erteleme kararının verilmesiyle birlikte kesinleşen kararını şüphelinin rızası aranmaksızın doğrudan denetimli serbestlik bürosuna göndermektedir. Savcılığa da bu bakımdan bir takdir hakkı, yasal düzenlemenin lafzına göre tanınmamıştır.
CMK madde 171/2 gereğince suçtan zarar görenin kamu davasının açılmasının ertelenmesine itiraz hakkı olduğundan, TCK madde 191/2’ye göre verilen karara şüphelinin de itiraz edebileceği düşünülebilmektedir. TCK madde 191’de düzenlenen suçun mağduru, toplum ve kamu olduğundan, uyuşturucu maddeyi bulunduran veya kullanan kişi de bizzat mağdur olmaktadır, bu anlamda kamu davasının açılmasına kullanmak için uyuşturucu maddeyi bulundurmakla veya kullanmakla suçlanan şüphelinin de itiraz edebilmesi gerekmektedir şeklinde bir yoruma varılabilir.
CMK madde 171/2: “ …253 üncü maddenin ondokuzuncu fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, Cumhuriyet savcısı, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olup, üst sınırı bir yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süreyle ertelenmesine karar verebilir. Suçtan zarar gören, bu karara 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebilir...”
Hukuk Desteği