İcra dosyalarının nasıl kapanacağına dair yazımızda (Bkz.ilgili yazımız…) haricen tahsil kavramına kısaca değinmiştik. Bu yazıyı yazmaktaki amacımızsa siz değerli okuyucularımızdan çok sık aldığımız haricen tahsile dair sorulara buradan yanıt vermektir.
İcra dosyalarında bazen borçlu, İcra Dairesi’nin aracılığı olmaksızın doğrudan alacaklının vekiliyle ya da alacaklının kendisiyle görüşme yaparak uzlaşma sağlayabilir. Uzlaşma sonucu ödemeyi doğrudan alacaklı vekiline ya da alacaklının kendisine yapabilir, bu duruma haricen tahsil adı verilir.
Borçlu ödemeyi doğrudan alacaklı vekiline ya da alacaklının kendisine yapar. Ödeme banka kanalıyla ya da elden gerçekleştirilebilir. Ancak, kanaatimizce borçlu mümkün mertebe ödemeyi banka kanalıyla yapmalıdır ve banka aracılığıyla ödemeyi gerçekleştirirken de dosya bilgilerini açıklama kısmına yazmalıdır. Eğer, borçlu ödemeyi elden gerçekleştirdiyse ödemenin yapıldığına dair bir makbuz veya bir belge düzenlenmesini talep etmelidir. Bu şekilde bir talepte bulunması borçlunun olası bir ihtilaf durumunda borcu ödediğini ispatlamasına yardımcı olacaktır.
Her halükarda elden ya da bankadan borçlu ödemeyi yaptığında alacaklı ya da alacaklı vekilinden borcu kalmadığına ve dosyanın tamamen infaz edileceğine dair bir ibraname talep etmelidir. Haricen tahsilin gerçekleşmesi, İcra Dairesi tarafından doğrudan sonuç doğuran ve gözetilen bir durum değildir, çünkü haricen tahsil İcra Dairesi’nin bilgisi dışında gerçekleşir. Bu yüzden alacaklı vekili, ilgili İcra Dairesi’ne tahsilin haricen gerçekleştiğine dair bir feragat dilekçesi ile eğer varsa konulan hacizlerin kaldırılmasını başka bir deyişle hacizlerin fekkini talep etmelidir. Aksi halde dosyada resmi işlemlere devam olunabilir.
Feragat dilekçesi ile birlikte İcra Dairesi tarafından feragat harcı kesilir. Alacaklı vekilinin feragat harcını ödemesi ile birlikte dosya haricen tahsil edilmiş sayılacağından resmi olarak da kapanır bir başka söylemle infaz edilir. Alacaklının feragat talebi vermemesi ihtimalinde, dosya açık kalmaya devam eder, icra konusu alacağa ilişkin faizlerin işlemesi durmaz ve eğer mevcutsa mal veya maaş üzerine konulan hacizler işlemeyi sürdürür. Bu durumda iki ihtimal mevcuttur, alacaklının veya alacaklı vekilinin bir yıl boyunca dosyada hiçbir işlem yapmaması üzerine dosyanın düşmesi beklenebilir veya borçlu menfi tespit davası açarak borcun ödendiğini elindeki evraklarla ispat edebilir.
Hukuk Desteği