Uygulamada ve özellikle UYAP ekranlarında görülen “reddiyat makbuzu” ibaresi, kelime olarak “ret” çağrışımı yaptığı için zaman zaman yanlış anlaşılmakta ve ilgililerde “talebim reddedildi” ya da “dosyada aleyhe bir karar verildi” şeklinde hatalı bir izlenim doğurabilmektedir. Oysa reddiyat makbuzu, kural olarak uyuşmazlığın esasına ilişkin bir ret hükmünü veya olumsuz bir yargısal değerlendirmeyi ifade eden bir belge değildir.
Reddiyat makbuzu, mahkeme veznesi, emanet hesabı veya icra dosyası hesabı gibi kamu muhasebesi kapsamında tutulan hesaplarda bulunan bir tutarın ilgilisine iade edilmesi yahut hak sahibine ödenmesi sürecinde düzenlenen, mali nitelikte bir işlem belgesidir. Bu yönüyle dosyada bulunan bir paranın belirli bir gerekçe ile hesaptan çıkışına, iade veya ödeme işleminin gerçekleştirildiğine ya da gerçekleştirileceğine işaret eder. Bu kapsamda en sık rastlanan örnekler; dava açılışı veya yargılama sürecinde yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın iadesi, dosyaya yatırılan avansın artan bölümünün geri verilmesi, bazı harç kalemlerinde fazla tahsil edildiği anlaşılan tutarın iadesi veya icra dosyasında emanet hesabına giren paranın alacaklıya ödenmesi gibi durumlardır.
Dolayısıyla sistemde “reddiyat” kaydının bulunması, tek başına dilekçenin reddedildiği, davanın kaybedildiği veya aleyhe yeni bir hüküm kurulduğu sonucunu doğurmaz; yargısal ret veya usulden ya da esastan reddin varlığı ancak ilgili ara karar veya hüküm fıkrasında “reddine” şeklindeki açık ifadelerle ve bu karara ilişkin tebliğ ve karar evrakıyla anlaşılabilir.
Bu nedenle reddiyat makbuzu ile karşılaşıldığında sağlıklı değerlendirme, makbuzun ve işlem detaylarının birlikte okunmasıyla yapılmalıdır; özellikle ödenen veya iade edilen tutarın miktarı, ödemenin kime yapıldığı bir başka deyişle lehtar bilgisi, işlemin açıklaması ve dayanak evrakın ne olduğu kontrol edilmelidir. Ayrıca bazı iade süreçlerinin dosyanın kesinleşmesi sonrasında işletilebildiği, bazı iade işlemlerinde ise ilgilinin başvurusunun veya talebinin aranabildiği hususu göz önünde bulundurulmalı; reddiyat makbuzunun çoğu somut olayda olumsuz bir kararın göstergesi değil, iade veya ödeme sürecine ilişkin teknik bir mali kayıt olduğu kabul edilmelidir.
Hukuk Desteği