Türkiye’de en fazla işlenen suçlarda başı çeken hırsızlık suçu, bu duruma paralel olarak Türk Ceza Kanunu’nunda (“TCK”) da oldukça geniş düzenlenmiştir. Hırsızlık; zilyedin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya bir başkasına bir yarar sağlamak maksadı ile bulunduğu yerden almakla oluşan bir suçtur. Basit hırsızlığın cezası bir yıldan başlarken, nitelikli hırsızlığın cezası iki yıldan başlamaktadır. Hırsızlık suçunun genel halini düzenleyen TCK madde 141’den başka bir yazımızda bahsetmiştik. (Bkz. ilgili yazımız…) Bu yazımızda ise hırsızlık suçunda cezayı artıran veya azaltan nedenleri irdeleyeceğiz.
- Suçun Cezasını Artıran Nedenler
- Fail, basit hırsızlık yahut nitelikli hırsızlık suçunu işlediğinde, suçu gece vakti gerçekleştirdiği takdirde belirlenen temel cezası üçte birine kadar artırılmaktadır.
- Hırsızlık suçunun nitelikli hallerinin işlenmesi halinde verilecek olan ceza artırılmaktadır. (Suçun zincirleme suç (aynı mağdura karşı farklı zamanlarda hırsızlık suçunun işlenmesi halinde) olarak işlenmesi halinde verilecek olan cezada artırım yapılmaktadır.
- Suçun Cezasını Azaltan Nedenler
- Hırsızlık suçu konusu malın değeri az ise faile verilen cezada indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten vazgeçilebilmektedir de.
- Hırsızlık suçunun paydaş olunan veya üzerinde iştirak halinde mülkiyet ilişkisi bulunan mal üzerinde ortaklardan biri tarafından işlenmesi halinde verilecek olan cezada indirim yapılmaktadır. Suçun bu halinin işlenmesi halinde soruşturma yapılması mağdurun şikayetine bağlıdır.
- Hırsızlık suçunun bir hukuki ilişkiden kaynaklanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi halinde verilecek olan cezada indirim yapılmaktadır. Ayrıca suçun bu şeklinde failin cezalandırılabilmesi şikayete bağlı kılınmaktadır.
- Hırsızlık suçunun teşebbüs aşamasında kalması halinde verilecek cezada indirim yapılmaktadır.
- Kullanım hırsızlığının işlenmesi halinde (malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi) verilecek olan cezada indirim yapılmaktadır. Ayrıca suçun bu şeklinin cezalandırılabilmesi de şikayete tabi kılınmaktadır.
- Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi halinde, olayın özelliğine göre verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten vazgeçilebilmektedir de. Zira bu hususta suçun oluşması için gerekli olan kusur unsuru eksik kalmaktadır.
- Hırsızlık suçu sebebiyle mağdurun uğradığı zarar giderilirse, faile etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi yapılması mümkündür (Hırsızlık suçu nedeniyle mağdurun uğradığı zarar soruşturma aşamasında, yani dava açılıncaya kadar giderilirse verilecek cezanın 2/3’üne kadarı indirilir. Hırsızlık suçu sebebiyle mağdurun uğradığı maddi zarar kovuşturma aşamasında, yani dava açıldıktan sonra giderilirse sanığa verilecek ceza 1/2 oranında indirilir.).
- TCK madde 167/2 hükmünde belirtildiği üzere hırsızlık suçu, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin veya aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin yahut aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımların zararına olarak işlenirse, şikayet üzerini verilecek ceza, yarısı oranında indirilmektedir.
Hukuk Desteği