Kamu kurumları ve kuruluşları mal alımları, hizmet alımları ve çeşitli yapım işlerini gerçekleştirirken kanunlarda öngörülen yöntemleri izlemektedirler. Bu yöntemlerden biri de ihaledir. İhale, kelime anlamı itibarıyla bir işin ya da bir malın, birçok istekli arasından en uygun koşullarla yapmayı ya da almayı kabul edene verilmesi; hukuki anlamı itibarıyla da kanunda yazılı usul ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerinde bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri kapsayan bir hukuki süreçtir.
Kamu ihale süreçlerinin doğru, adil ve rekabeti sarsmayacak şekilde yürütülebilmesi önemlidir ve bu doğrultuda Kamu İhale Kanunu ve Devlet İhale Kanunu’nda birtakım temel ilkeler düzenlenmiştir.
-Saydamlık ilkesi: İhale işlemlerinin şeffaflıkla, açıklıkla ve hukuka uygun olarak yürütülmesi amaçlanır.
-Rekabet ilkesi: Çok sayıda isteklinin ihaleye katılması yoluyla, mal, hizmet veya yapım işinin en yüksek kalitede ve en uygun fiyatla temin edilmesi amaçlanır.
-Eşitlik ilkesi: İhaleye katılan veya katılmak isteyen herkesin eşit bilgiye sahip olması yoluyla tekliflerin en sağlıklı şekilde verilebilmesi amaçlanır.
-Güvenirlik ilkesi: İhaleye katılan veya katılmak isteyen herkesin tüm ihale süreçlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olarak yürütüldüğüne olan güvenini sağlamak amaçlanır.
-Gizlilik ilkesi: İhaleye katılan tüm isteklilerin ticari sırlarının korunması ve ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin ilk oturuma kadar saklı tutulması amaçlanır.
-Kamuoyu denetimi ilkesi: İhale öncesinde, sırasında ve sonrasında, ihalelere ilişkin tüm işlemlerin kamuoyuna açık olması amaçlanır.
Yukarıda sayılan ilkelere aykırılık teşkil eden birçok fiil, devletin kamusal faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin dürüstlük temelini ve ihalenin yürütülmesi sırasındaki işlemleri gerçekleştiren kamu görevlilerine olan güveni korumak amacıyla Türk Ceza Kanunu’yla (“TCK”) “Ekonomi, Sanayi ve Ticarete İlişkin Suçlar” başlığında yaptırım altına alınmıştır. Kanun’un 235. maddesinde “ihaleye fesat karıştırma suçu”, 236. maddesinde ise “edimin ifasına fesat karıştırma suçu” olarak iki farklı maddede düzenlenmiş olan kamu ihalelerine ilişkin suçlarla ilgili yazılarımız için;
Edimin İfasına Fesat Karıştırma Suçu
Hukuk Desteği