6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 502. maddesiyle, vekâlet sözleşmesi “vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşme” olarak düzenlenmiştir. Söz konusu maddeden de anlaşıldığı üzere, vekalet ilişkisinde vekil ve vekalet veren olmak üzere iki taraf vardır. Vekil, vekalet verenin menfaatine ve iradesine uygun şekilde bir iş veya işlem yapmayı üstlenen kişidir. Vekalet veren ise, kendi iradesiyle bağdaşır şekilde bir iş veya işlemin yapılmasına izin/onay veren gerçek veya tüzel kişidir. Vekaletin kapsamı sözleşmede açıkça gösterilmelidir, eğer sözleşmeyle böyle bir belirleme yapılmamışsa; vekaletin kapsamı görülecek işin niteliğine göre belirlenecektir.
Vekalet sözleşmesi, tarafların karşılıklı güvenine dayanan bir sözleşmedir. Bu bakımdan vekil ile vekalet verenin borçlar ve yükümlülükleri kanunda sıkı bir biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; vekilin talimata uygun ifa, şahsen ifa, sadakat ve özen gösterme, hesap verme, edinilen hakları vekalet verene geçirme borçları vardır. Vekalet verense; vekâletin gereği gibi ifası için vekilin yaptığı giderleri faiziyle birlikte ödemek daha geniş bir anlatımla yüklendiği borçlardan onu kurtarmakla yükümlüdür.
Vekalet sözleşmesi, vekil ile vekalet verenin karşılıklı anlaşmasıyla sona erebileceği gibi; bu kişilerin tek tarafları iradeleri ile de her zaman sona erebilir. Ancak vekalet sözleşmesinin tek taraflı olarak sona ermesi durumunda, vekalet ilişkini bitiren tarafın bitirme eylemini uygun bir zamanda yerine getirmesi gerekir. Aksi takdirde diğer tarafın bundan doğan zararını gidermekle yükümlü olacaktır. Vekalet sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadıkça ya da işin niteliği gereği aksi anlaşılmadıkça sözleşmeyi sona erdiren diğer haller; vekilin veya vekâlet verenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflasıdır. Eğer taraflardan biri tüzel kişiyse, bu tüzel kişiliğin sona ermesi ile de sözleşme kendiliğinden nihayete erecektir.
Hukuk Desteği