Türkiye’de çalışma izniyle istihdam edilen yabancıların başka bir işveren yanında çalışmaya başlaması mümkündür. Ancak yabancının mevcut işyerinden ayrılarak yeni bir işyerinde çalışacak olması, yalnızca iş sözleşmesinin değiştirilmesinden ibaret değildir. Özellikle çalışma izninin yabancının Türkiye’deki ikamet hakkına da dayanak oluşturması nedeniyle işveren değişikliğinde izlenecek usul ve işlemlerin zamanlaması önem taşımaktadır.
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca süreli çalışma izni, belirli bir işte ve belirli bir işverene bağlı olarak verilmektedir. Bu nedenle yabancının mevcut işvereni adına düzenlenen çalışma izni, yeni işverenin yanında çalışma hakkı sağlamaz. Uygulamada “çalışma izni transferi” olarak adlandırılan işlem de mevcut iznin yeni işverene devri niteliğinde değildir. Yeni işveren tarafından ayrıca çalışma izni başvurusu yapılması gerekir.
Nitekim Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın başvuru esaslarına göre farklı bir işveren yanında çalışmak üzere yapılan başvurular, süre uzatımı olarak değil, ilk başvuru usul ve esaslarına göre değerlendirilir. Dolayısıyla yabancının önceki işyerinde uzun süredir çalışma iznine sahip olması, yeni işveren nezdinde aynı iznin devam edeceği veya doğrudan iki ya da üç yıllık izin verileceği anlamına gelmez. Yeni işveren adına düzenlenecek ilk süreli çalışma izni, kural olarak en çok bir yıl için verilebilir.
İşveren değişikliği sürecinde öncelikle mevcut işverenden, yabancının yeni işveren yanında çalışmasına muvafakat edildiğini gösteren yazılı belgenin temin edilmesi önem taşımaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan alınan güncel uygulama bilgisine göre, yeni işveren bu muvafakatnameyi ve başvuru için gerekli diğer belgeleri e-İzin sistemine sunarak mevcut çalışma izni henüz sonlandırılmadan yeni çalışma izni başvurusunda bulunabilir. Yeni işveren adına yapılan başvurunun onaylanmasının ardından ise önceki işveren, mevcut çalışma izninin iptali için sistem üzerinden gerekli işlemleri tamamlar.
Eski işverenin izin sonlandırma işlemi, e-İzin sistemindeki “İzin Sonrası İşlemler” bölümünden “İzin Sonlandırma Talebi” aracılığıyla gerçekleştirilir. Bununla birlikte 6735 sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca, çalışma ilişkisinin sona ermesi ve iznin iptalini gerektiren hallerin on beş gün içinde Bakanlığa bildirilmesi gerekir. Dolayısıyla başvuru ve sonlandırma işlemlerinin zamanlaması belirlenirken iş ilişkisinin fiilen sona erdiği tarih de dikkate alınmalıdır.
Bu şekilde mevcut iznin yeni başvuru sonuçlanmadan sonlandırılmaması, yabancının Türkiye’deki yasal statüsünün korunması bakımından önemlidir. Bununla birlikte eski işverenin muvafakatnamesi, yeni işveren adına çalışma izninin verilmesini kendiliğinden sağlamaz. Başvuru ilk başvuru usul ve esaslarına göre incelenir ve yabancı, yeni çalışma izni onaylanmadan yeni işyerinde fiilen çalışmaya başlayamaz.
Yeni işverenin başvurusu, e-Devlet üzerinden erişilen e-İzin sistemi aracılığıyla yapılır. Bu kapsamda işyeri kaydının oluşturulması, SGK e-bildirge yetkilisi veya usulüne uygun yetkilendirilmiş kişinin belirlenmesi ve işlemlerin elektronik imzayla tamamlanması gerekir. Çalışma izninin 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca kural olarak ikamet izni yerine geçmesi nedeniyle işverenler arasındaki geçişin ve SGK bildirimlerinin koordineli yürütülmesi, yabancının hak kaybına uğramaması açısından ayrıca önem taşımaktadır.
Başvurunun yapılabilmesi için yabancı çalışan ve yeni işverene ilişkin bilgi ve belgelerin hazırlanması gerekir. Bu kapsamda temin edilecek başlıca belgeler aşağıdaki gibidir:
Yabancı çalışan için:
- Çalışma izni kartının ön ve arka yüzünün taranmış sureti
- Geçerli pasaport
- Biyometrik fotoğraf
- İletişim ve ikamet bilgileri
- Evli olması halinde eşine ait bilgiler
- Dil ve eğitim bilgileri
İşveren için:
- İş sözleşmesi
- Şirket yetkilisinin (SGK e-bildirge yetkilisinin) elektronik imzası
- Güncel vergi levhası
- Faaliyet belgesi
- Ticaret Sicili Gazetesi
- Son yıla ait bilanço ve gelir tablosu
- Yabancının çalışacağı işyerinin adresi, görevi, pozisyonu, ücreti, çalışma şekli ve çalışma türüne ilişkin bilgiler
İstisna şartlarının oluşmadığı hallerde şirketin istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerini de sağlaması gerekir.
Hukuk Desteği
