Daha önceki yazılarımızda velayetin değiştirilmesi (Bkz.ilgili yazımız…), boşanma davası sırasında doğan çocuğun velayeti (Bkz.ilgili yazımız…), veli kavramı (Bkz.ilgili yazımız…) konularına değinmiştik. Bu yazımızda ise velayet hakkı olan tarafın yer değiştirmesine değineceğiz.
Boşanma davası açıldığında mahkemenin çocuğun korunması ve bakımı için gereken önlemleri re’sen alması gerekmektedir. Davanın sonunda velayet hakkı, çocuğun üstün menfaatlerinin gözetilmesiyle eşlerden uygun olanına verilecektir. Daha sonra çocuğun menfaati tehlikeye düştüğünde ya da zedelenme ihtimali bulunduğunda, hakim çocuğun korunması için gerekli önlemleri alacaktır.
Kural olarak, velayet hakkı kendisinde olan ebeveyn yer değiştirirken, il değiştirirken diğer ebeveynden izin almak zorunda değildir. Dolayısıyla velayet hakkı olan şahsın yer değiştirmesi diğerinin rızasına bağlı olmamaktadır fakat, diğer ebeveynle kişisel ilişki tesisini de engelleyecek hareketlerden kaçınılması gerekmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun (“TMK”) 183. maddesinde, anne veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere yerleşmesi yahut ölmesi gibi yeni durumların ortaya çıkması halinde hakim, re’sen veya ana ve/veya babanın talebi üzerine gerekli önlemleri alacaktır.
TMK madde 183: “Ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması halinde hakim, re’sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır.”
Anılan hüküm uyarınca, velayet kime verilmişse onun başka bir yere taşınması çocuk açısından değerlendirilir ve velayetin anneden/babadan alınarak diğer ebeveyne verilmesinin çocuğa daha faydalı olacağı kanaatine varılırsa, velayetin değiştirilmesine karar verilebilmektedir. Bu da velayetin değiştirilmesi davası açılmasıyla mümkün olabilmektedir.
Velayetin değiştirilmesi davası belirli bir süreye bağlı değildir. Çocuğun menfaatinin gerektirdiği anda velayet hakkı sahibi olan veya olmayan anne/baba tarafından açılabilmektedir. Yargıtay’ın da kabul ettiği görüş bu olmakla birlikte, velayet hakkı bulunan anne/babanın çocukla beraber yer değiştirme isteği, velayet hakkı kullanımının doğrudan sonucudur. Bununla beraber her olay kendine özgü değerlendirileceğinden, velayetin değiştirilmesi davasında her olay için farklı hukuki yorumlamalar yapılabilecektir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2003/3841 Esas, 2003/5046 Karar, 8.4.2003 Tarih: “…Velayetle ilgili kararlar teknik anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Değişen şartlar karşısında tadil edilmesi, düzenleme yapılmamışsa yeniden hüküm oluşturması her an için imkan dahilindedir…
Hukuk Desteği