Şiddetli yağışlar sonucunda meydana gelen sel ve su baskınları, trafikte bulunan veya park halindeki araçlarda ciddi maddi hasarlara neden olabilmektedir. Araçların su altında kalması, motor ve elektronik aksamlarının zarar görmesi ya da tamamen kullanılamaz hale gelmesi durumunda, ortaya çıkan zararın kim tarafından karşılanacağı önemli bir hukuki sorun oluşturmaktadır. Peki, sel nedeniyle aracı zarar gören kişiler, uğradıkları zararın tazminini belediyeden talep edebilir mi?
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 125. maddesi uyarınca idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında belediyeler ve ilgili idareler; kentsel altyapı, yağmur suyu tahliyesi, kanalizasyon ve dere ıslahı gibi hizmetlerin yürütülmesinden sorumludur. Bu nedenle yağmur suyu kanallarının yetersiz olması, mazgalların temizlenmemesi veya gerekli taşkın önlemlerinin alınmaması sonucunda araçların zarar görmesi halinde, ilgili idarenin hizmet kusuruna dayalı tazminat sorumluluğu gündeme gelebilmektedir.
Ancak selin doğal afet niteliğinde olması, belediyenin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmadığı gibi, meydana gelen her zarardan belediyenin sorumlu tutulacağı anlamına da gelmemektedir. Nitekim Danıştay 8. Dairesi’nin 16.04.2025 tarihli, 2023/3754 E. ve 2025/3751 K. sayılı kararında; “Kategorik olarak da her afet olayının, zarar ile idari eylem arasındaki illiyet bağını kestiğinin kabulü mümkün değildir.” denilerek, idarenin altyapı ve önlem alma yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin araştırılması gerektiği vurgulanmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 01.10.2025 tarihli, 2024/146 E. ve 2025/581 K. sayılı kararına konu olayda, sel sularına kapılarak zarar gören aracın sahibi tarafından belediyeye karşı açılan davada, yerel mahkemece belediyenin sorumluluğu kabul edilerek maddi tazminata hükmedilmiştir. Hukuk Genel Kurulu ise tazminat talebinin reddedilmesi gerektiği yönünde bir değerlendirme yapmamış; aşırı yağışın zararın meydana gelmesindeki etkisini dikkate alarak Türk Borçlar Kanunu’nun 51. ve 52. maddeleri uyarınca tazminat miktarından uygun bir hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğine karar vermiştir.
Sel nedeniyle zarar gören araç sahiplerinin tazminat talebinde bulunabilmeleri için zararın ve hizmet kusuruyla bağlantısının ortaya konulması önemlidir. Bu kapsamda olay yeri fotoğrafları, kamera kayıtları, polis ve itfaiye tutanakları, servis ve ekspertiz raporları ile onarım faturaları delil olarak kullanılabilmektedir. Meydana gelen hasarın niteliğine göre onarım giderleri, aracın tamamen kullanılamaz hale gelmesi durumunda araç bedeli ve koşulları oluşmuşsa diğer maddi zararların tazmini talep edilebilmektedir.
Başvurulacak yargı yolu ise uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmektedir. İdari eylemlerden kaynaklanan zararlarda kural olarak idari yargı görevli olmakla birlikte, somut olayın özelliklerine göre adli yargının görevli olduğu uyuşmazlıklar da bulunmaktadır. İdari yargının görevli olduğu hallerde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca, idari eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurulması gerekmektedir. Başvurunun reddedilmesi veya 30 gün içinde cevap verilmemesi halinde, kural olarak 60 günlük dava açma süresi içerisinde tam yargı davası açılabilmektedir.
Ayrıca aracın kasko sigortasında sel ve su baskını teminatının bulunması halinde, zararın sigorta şirketinden karşılanması da mümkündür. Sigorta tarafından karşılanmayan zararlar yönünden ise koşulları mevcutsa sorumlu idareye karşı tazminat talebinde bulunulabilmektedir.
Sonuç olarak, sel nedeniyle araçlarda meydana gelen zararların tazmini, yalnızca yağışın şiddetine değil, ilgili idarenin altyapı ve önlem alma yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirip getirmediğine de bağlıdır. Bu nedenle zararın belgelendirilmesi, sorumlu idarenin belirlenmesi ve yasal başvuru sürelerine uyulması, araç sahiplerinin hak kaybına uğramaması bakımından önem taşımaktadır.
Hukuk Desteği